AP అసైన్డ్ ల్యాండ్స్ ఫ్రీహోల్డ్ హక్కులపై ప్రభుత్వ సంచలన ఉత్తర్వులు: G.O.Ms.No. 588 పూర్తి వివరాలు
📋 G.O.Ms.No. 588 ఆఫీషియల్ అప్‌డేట్: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం రెవెన్యూ (భూములు-I) శాఖ ద్వారా 15-09-2026 నాడు అసైన్డ్ భూములు, చుక్కల భూములు, ఇనాం భూములకు ఫ్రీహోల్డ్ హక్కుల కల్పన మరియు రిజిస్ట్రేషన్ల ప్రక్రియపై కొత్త మార్గదర్శకాలతో G.O.Ms.No. 588 జారీ చేసింది.
ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం అసైన్డ్ భూములు, చుక్కల భూములు (Dotted Lands), గ్రామ సర్వీసు ఇనాం భూములు మరియు షరతుగల పట్టా (Conditional Patta) భూములకు ఫ్రీహోల్డ్ (Freehold) హక్కుల కల్పనపై స్పష్టమైన మార్గదర్శకాలు మరియు కీలక ఆదేశాలతో G.O.Ms.No. 588 (తేది: 15-09-2026) ని విడుదల చేసింది.
అసైన్డ్ భూముల బదిలీ నిషేధ చట్టం, 1977 కి సవరణగా తెచ్చిన చట్టం 35/2023 అమలులో జరిగాయని భావించిన కొన్ని అక్రమాలు, నిబంధనల ఉల్లంఘనలపై ప్రభుత్వం ఏర్పాటు చేసిన మంత్రుల ఉపసంఘం (Group of Ministers - GoM) సమర్పించిన నివేదిక ఆధారంగా ఈ కొత్త ఉత్తర్వులను జారీ చేశారు.
1. జీవో నేపథ్యం మరియు ముఖ్య వివరాలు:
- జీవో నంబరు: G.O.Ms.No. 588, రెవెన్యూ (భూములు-I) శాఖ.
- తేది: 15 సెప్టెంబర్ 2026.
- ఉత్తర్వులు జారీ చేసినది: జి. సాయి ప్రసాద్, ప్రభుత్వ ప్రత్యేక ప్రధాన కార్యదర్శి (FAC).
- ప్రధాన అంశం: అసైన్డ్ భూముల రిజిస్ట్రేషన్లపై గతంలో విధించిన నిలిపివేత (Abeyance) ను తొలగించడం, భూముల వర్గీకరణ మరియు RDO స్థాయికి అధికారాల వికేంద్రీకరణ.
2. 14 రకాల భూ వర్గీకరణలు & ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయాలు:
ప్రభుత్వం సేకరించిన మొత్తం భూభాగాలను 14 వర్గాలుగా విభజించి, ప్రతి వర్గానికి స్పష్టమైన నిర్ణయాన్ని ప్రకటించింది:
| క్ర.సం. | భూమి వర్గం / సమస్య | విస్తీర్ణం (ఎకరాల్లో) | ప్రభుత్వ నిర్ణయం / మార్గదర్శకాలు |
|---|---|---|---|
| 1 | చట్టబద్ధంగా, సరిగ్గా ఫ్రీహోల్డ్ పొందిన భూములు | 7,85,500 | వెంటనే రిజిస్ట్రేషన్లకు అనుమతి. CCLA ద్వారా ల్యాండ్ నేచర్ (LN) & క్లాసిఫికేషన్ (LC) 'Patta' గా మార్చాలి. రిమార్క్స్ లో "made freehold" అని ఉండాలి. |
| 2 | అసైన్డ్ భూములుగా భావించి ఫ్రీహోల్డ్ చేసిన ప్రైవేట్ పట్టా భూములు | 5,422 | ఎటువంటి ఆంక్షలు లేకుండా రిజిస్ట్రేషన్ అనుమతి. వెబ్‌ల్యాండ్‌లో 'Patta' గా మార్పు చేయాలి. (ఇప్పటికే రిజిస్టర్ అయిన 16,801 ఎకరాలు యథాతథంగా కొనసాగుతాయి). |
| 3 | ఫ్రీహోల్డ్‌కు అర్హత ఉండి, ఇంకా ప్రొసీడింగ్స్ రాని భూములు | 64,143 | ప్రత్యేక ప్రొసీడింగ్స్ అవసరం లేదు. క్రమ సంఖ్య 1 లాగానే రిజిస్ట్రేషన్లకు అనుమతిస్తారు. |
| 4 | చట్టం 35/2023 మరియు చుక్కల భూముల చట్టం 2017 రెండింటి పరిధిలోకి వచ్చే భూములు | 17,897 | ఎటువంటి న్యాయపరమైన చిక్కులు లేవు, వెంటనే రిజిస్ట్రేషన్లకు అనుమతి. |
| 5 | అసలు కేటాయింపు కంటే అదనంగా (Excess) ఫ్రీహోల్డ్ అయిన భూములు | 11,749 | రీసర్వే పూర్తయిన గ్రామాల్లో: LPM నంబర్ ప్రకారం మాత్రమే ఫ్రీహోల్డ్ ఇస్తారు. రీసర్వే కాని గ్రామాల్లో: వెబ్‌ల్యాండ్ అడంగల్ ప్రకారం మాత్రమే అనుమతి ఇస్తారు. |
| 6 | చట్టం 35/2023 కి విరుద్ధంగా ఫ్రీహోల్డ్ చేసిన భూములు | 38,733 | రిజిస్ట్రేషన్ల నిలిపివేత (Abeyance). RDO/సబ్‌కలెక్టర్లు క్షేత్రస్థాయి విచారణ చేపట్టి చట్ట ప్రకారం చర్యలు తీసుకుంటారు. |
| 7 | అసైనీ / వారసుల భౌతిక స్వాధీనంలో (Physical Possession) లేని భూములు | 25,486 | రిజిస్ట్రేషన్ల నిలిపివేత. RDO/సబ్‌కలెక్టర్ల ద్వారా సమగ్ర విచారణ జరుగుతుంది. |
| 8 | వెబ్‌ల్యాండ్‌లో అసైన్డ్‌గా ఉండి, అదనపు ఆధారాలు లేని భూములు | 2,87,153 | ఈ అంశం పరిశీలనలో ఉంది. ప్రస్తుతానికి రిజిస్ట్రేషన్లు నిలిపివేత. త్వరలో ప్రత్యేక ఉత్తర్వులు జారీ అవుతాయి. |
| 9 | వాటర్ కోర్స్ / నీటి వనరులు కాని ఇతర భూములు | 24,261 | రిజిస్ట్రేషన్లకు అనుమతి. క్రమ సంఖ్య 1 పద్ధతి వర్తిస్తుంది. |
| 10 | చెరువులు, వాటర్ బాడీ పోరంబోకు భూములు | 3,517 | రిజిస్ట్రేషన్లు పూర్తిగా నిషేధం. ప్రత్యేక విచారణ పూర్తి కావలసి ఉంది. |
| 11 | అసైన్‌మెంట్ జరిగి 20 ఏళ్లు నిండని భూములు | 28,292 | 20 ఏళ్ల వ్యవధి పూర్తి అయ్యాకే రిజిస్ట్రేషన్. తహసీల్దార్లు కేటాయించిన సంవత్సరాన్ని వెబ్‌ల్యాండ్‌లో నమోదు చేయాలి. (2006 లేదా అంతకంటే ముందు కేటాయించిన భూములకు వెంటనే రిజిస్ట్రేషన్ అనుమతి). |
| 12 | రిజిస్టర్ అయి, తర్వాత G.O.Ms.No. 596 నిబంధనలకు విరుద్ధమని తేలిన భూములు | 8,483 | రిజిస్ట్రేషన్లు నిలిపివేత. జిల్లా కలెక్టర్లు విచారణ చేపట్టి చర్యలు తీసుకుంటారు. |
| 13 | సీలింగ్ మిగులు భూములు (Agricultural Ceiling Surplus Lands) | భూమి స్వభావాన్ని బట్టి | అసైన్డ్ భూముల నియమాలే (Sl. No. 1 నుండి 12 వరకు) వర్తిస్తాయి. |
| 14 | గ్రామ సర్వీస్ ఇనాం భూములు (Village Service Inam Lands) | 1,36,024.38 | గతంలో ఇచ్చిన గైడ్‌లైన్స్ ప్రకారం ప్రొసీడింగ్స్ కొనసాగుతాయి. |
3. ప్రభుత్వం జారీ చేసిన ప్రత్యేక ఆదేశాలు (Special Instructions):
- వ్యవసాయ భూమి సీలింగ్ మిగులు భూములు: 1973 సీలింగ్ చట్టం కింద పేదలకు కేటాయించిన సీలింగ్ మిగులు భూములను కూడా అసైన్డ్ భూములతో సమానంగా పరిగణిస్తారు. వీటికి కూడా చట్టం 35/2023 ప్రకారం ఫ్రీహోల్డ్ హక్కులు వర్తిస్తాయి.
- నీటి వనరులు (Water Bodies) నియమాలు: నీటి వనరులను ప్రభుత్వం నుంచి ప్రత్యేక ఆర్డర్ లేకుండా వర్గీకరణ మార్చకూడదు. ప్రభుత్వం లేదా కలెక్టర్ ద్వారా 'అయాన్ వర్గీకరణ' (Ayan conversion) జరిగి అర్హత సాధించిన భూములను మాత్రమే ఫ్రీహోల్డ్‌గా పరిగణిస్తారు.
- చుక్కల భూములు (Dotted Lands) వర్గీకరణ:
- కేటగిరీ-1: వెబ్‌ల్యాండ్‌లో పట్టాదారు పేరు ఉండి, ఎలాంటి అసైన్‌మెంట్ రికార్డు లేకపోతే ప్రైవేట్ భూములుగా భావించి నిషేధిత జాబితా (22-A) నుంచి తొలగిస్తారు.
- కేటగిరీ-2: వెబ్‌ల్యాండ్‌లో పేరు ఉండి, అసైన్‌మెంట్ రికార్డు కూడా ఉంటే అసైన్డ్ భూములుగానే పరిగణిస్తారు.
- కేటగిరీ-3: వెబ్‌ల్యాండ్‌లో పేరు లేకపోతే ప్రభుత్వ భూములుగానే భావిస్తారు.
4. अधिकारियोंల అధికారాలు మరియు అప్పీలు ప్రక్రియ (Delegation of Powers):
- RDO / సబ్‌కలెక్టర్‌కు అధికారం: మునిసిపల్ కార్పొరేషన్ పరిధి బయట ఉన్న ప్రాంతాలలో అసైన్డ్ భూములకు ఫ్రీహోల్డ్ హక్కులు మంజూరు చేయడం, 22-A(1) నిషేధిత జాబితా నుండి తొలగించే అధికారాన్ని RDO/Sub-Collector కు కట్టబెట్టారు. (మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ పరిధిలోని భూములకు ప్రభుత్వమే తుది అధికారి).
- అప్పీలు అధికారి (Joint Collector): RDO ఇచ్చే ఉత్తర్వులపై అసంతృప్తి ఉంటే 60 రోజుల్లోగా జాయింట్ కలెక్టర్ (JC) కి అప్పీల్ చేసుకోవచ్చు. JC రికార్డులను సమగ్రంగా పరిశీలించి 60 రోజుల్లో విచారణ ముగించి తీర్పు ఇవ్వాలి.
- రివిజన్ అధికారి (Government): JC ఉత్తర్వులపై సంతృప్తి చెందకపోతే 90 రోజుల్లోగా రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి రివిజన్ అప్లై చేసుకోవచ్చు.
5. సచివాలయాలు, రైతులు & రిజిస్ట్రేషన్ అధికారులకు ముఖ్యాంశాలు:
- స్వర్ణ గ్రామం - స్వర్ణ వార్డు (SGSW) ద్వారా దరఖాస్తులు: ఇకపై ఫ్రీహోల్డ్ పొందాలనుకునే రైతులు/అసైనీలు స్వర్ణ గ్రామం స్వర్ణ వార్డు (SGSW) సచివాలయాల ద్వారానే ఆన్‌లైన్‌లో RDO కు దరఖాస్తు చేసుకోవాలి.
- వెబ్‌ల్యాండ్‌లో పేర్ల పునరుద్ధరణ (Restoration): రీసర్వే సమయంలో తహసీల్దార్లు వెబ్‌ల్యాండ్ నుండి తొలగించిన అసైనీల పేర్లను తక్షణమే పాత రికార్డుల ప్రకారం తిరిగి నమోదు చేయాలని ఆదేశించారు.
- సబ్-రిజిస్ట్రార్ల కొత్త ప్రక్రియ (Webland API Verification): గతంలో రిజిస్ట్రేషన్లను నిలిపివేస్తూ ఇచ్చిన హోల్డ్ ఉత్తర్వులను ఉపసంహరించుకున్నారు. ఇకపై డాక్యుమెంట్ రిజిస్ట్రేషన్ సమయంలో సబ్-రిజిస్ట్రార్లు ఆన్‌లైన్ Webland API ద్వారా చెక్ చేసి, నిషేధిత జాబితాలో లేకపోతే వెంటనే రిజిస్ట్రేషన్ పూర్తి చేస్తారు.
ముగింపు: ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ నిర్ణయంతో దాదాపు 7.85 లక్షల ఎకరాలకు పైగా అసైన్డ్ భూములకు తక్షణమే రిజిస్ట్రేషన్ల మార్గం సుగమమైంది. వివాదాలు ఉన్న మిగిలిన భూములపై RDO మరియు జాయింట్ కలెక్టర్ల ఆధ్వర్యంలో సమగ్ర విచారణ జరిపి తగిన నిర్ణయాలు తీసుకోనున్నారు.
📢 లేటెస్ట్ అప్‌డేట్స్ పొందండి: ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ పథకాలు, సచివాలయ సేవలు మరియు జీవోల సమాచారం ఎప్పటికప్పుడు మీ ఫోన్‌లో నేరుగా పొందడానికి మన gramawardsevalu.info వాట్సాప్ ఛానల్‌లో జాయిన్ అవ్వండి!
💬 వాట్సాప్ ఛానల్‌లో జాయిన్ అవ్వండి